گندم و قحطی

گندم می‌تواند منفی شود

جمعیت آبادی و سپاهتان گندم می‌خورند. تا وقتی مزرعه‌های گندم بیش از این خوراک می‌رویانند، مازاد به سیلو می‌رود. اما شما می‌توانید سپاهی بزرگ‌تر از تولیدتان بسازید — بازی جلویتان را نمی‌گیرد. در آن حال تولید گندم منفی می‌شود و ذخیرهٔ سیلو کم‌کم آب می‌رود.

منفی‌بودنِ تولید به‌خودی‌خود خطرناک نیست. خطر وقتی آغاز می‌شود که ذخیره تمام شود.

نرخ تلفات

هرچه کسری گندم عمیق‌تر باشد، تلفات بیشتر است. «کسری» را نسبت به تولید ناخالص آبادی می‌سنجیم: اگر مزرعه‌هایتان ساعتی ۱۰٬۰۰۰ گندم می‌دهند و خوراک جمعیت و سپاه ۱۵٬۰۰۰ است، کسری شما ۵۰٪ است.

و آنچه در هر ساعت از دست می‌رود، درصدی از خوراک گندمِ سپاه آن آبادی است — نه درصدی از شمار سربازها. این تفاوت مهمی است و پایین‌تر توضیح داده شده.

خوراک می‌میرد، نه سرباز

نرخِ بالا روی مجموع خوراک گندمِ سپاه آن آبادی اعمال می‌شود، و بعد آن‌قدر سرباز می‌میرد تا آن اندازه خوراک آزاد شود. پس شمار کشته‌ها به این بستگی دارد که سپاهتان از چه ساخته شده است.

یک نمونه: سه آبادی با کسری یکسانِ ۱۰۰٪، هر سه ساعتی ۱٬۲۸۴ گندم خوراک از دست می‌دهند —

چه کسی زودتر می‌میرد

ترتیب سه‌گانه است و همیشه از دورترین نیرو به خانه آغاز می‌شود:

1. نیروهایی که به آبادی دیگران کمک فرستاده‌اید — خوراکشان با شماست، پس گرسنگی هم اول به آن‌ها می‌رسد.
2. پادگانِ خودِ آبادی.
3. نیروهای در راه — چه در حملهٔ رفت، چه در بازگشت.

اگر چند دستهٔ کمکی در جاهای مختلف دارید، دسته‌ای که خوراک بیشتری می‌خورد زودتر کم می‌شود؛ وقتی خوراکشان برابر شد، از این پس نوبتی و یکی‌یکی از هر دسته کم می‌شود.

و درون هر دسته، پرشمارترین یگان زودتر تلف می‌شود — نه گران‌ترین. یعنی از انبوهِ پیاده‌نظام کم می‌شود و یگان‌های کم‌شمار و ویژه تا آخر می‌مانند، پس شکل سپاهتان به‌هم نمی‌ریزد.

هر ۱۰ دقیقه، و گزارشِ هر ساعت

تا وقتی هر دو شرط برقرار است، هر ۱۰ دقیقه بخشی از سپاه تلف می‌شود و هر بار یک‌ششمِ نرخ ساعتی حساب می‌شود. نکته اینجاست که پیش از هر بار، کسری دوباره اندازه‌گیری می‌شود: چون سربازانی مرده‌اند خوراک کمتر شده و کسری کوچک‌تر است، پس هر نوبت کمی سبک‌تر از نوبت پیش است.

مشاور اما هر ۱۰ دقیقه پیام نمی‌دهد؛ هر ساعت یک بار می‌نویسد و می‌گوید در آن ساعت چه چیزی و چه اندازه از دست رفته است.

همهٔ این‌ها بی‌توجه به آنکه شما در بازی باشید یا نه پیش می‌رود.

چطور جلویش را بگیریم

هر دو شرط را می‌شود شکست، و شکستنِ هرکدام کافی است:

• گندم برسانید. کاروانِ گندم از آبادی دیگرتان، تعدیل منابع در بازار، یا غارت. به‌محض اینکه سیلو دیگر خالی نباشد، ساعت‌شمار پاک می‌شود — نه اینکه متوقف شود. اگر بعداً دوباره خالی شد، شمارش از نو و کامل آغاز می‌شود.
• تولید را بالا ببرید. ارتقای مزرعه‌های گندم، آسیاب گندم و نانوایی.
• سپاه را کوچک کنید. بخشی از نیروها را به آبادی دیگری بفرستید که گندم اضافه دارد — خوراک با آبادیِ فرستنده می‌ماند، پس این کار به‌تنهایی کسری را جابه‌جا نمی‌کند؛ راه قطعی، از میان بردن یا مصرف‌کردن نیروهاست.

قحطی خودش هم خود را درمان می‌کند: هر تلفات خوراک را کم می‌کند، پس کسری کوچک‌تر می‌شود و سرانجام به صفر می‌رسد و تلفات از خودش می‌ایستد. اما بهایش را با سپاهتان پرداخته‌اید.

چه کسانی هرگز از گرسنگی نمی‌میرند

• بنیادگزار و شاهزاده. این‌ها هم از سقفِ خوراک معاف‌اند و هم از قحطی؛ نه کشته می‌شوند و نه در حساب نرخ می‌آیند.
• زخمی‌های بیمارستان. آن‌ها هنوز سرباز نیستند.
• نیروهای در صف آموزش. هنوز زاده نشده‌اند.
• دهکده‌های وحشی. اردوگاه‌ها اصلاً قحطی نمی‌گیرند.